Przed paroma dniami lokalne media obiegła informacja o braku stanowiska GZM w sprawie projektu ustawy o powiecie metropolitalnym. Dokument zaprezentowany przez śląskich parlamentarzystów Platformy Obywatelskiej po raz kolejny wywołał debatę na temat modelu metropolii. Debatę, która toczy się nieprzerwanie od 2006 roku i której końca niestety nie widać.

Słyszeliśmy już o trzech konkurencyjnych projektach ustawy o metropoliach autorstwa: prof. Michała Kuleszy, mecenasa Zenona Klatki i prof. Czesława Martysza, prof. Ernesta Knosali i jego współpracowników oraz o dokumencie przygotowanym przez podwładnych wojewody śląskiego, Zygmunta Łukaszczyka. We wrześniu ubiegłego roku ustawę metropolitalną dla Śląska i Zagłębia obiecało nam PO. I właśnie na tym wątku chciałbym się przez chwilę skupić.

Zgodnie z założeniami przyszła metropolia miałaby formułę powiatu metropolitalnego – na czele ze starostą – wybieranym przez dziewięcioosobową radę, a nie jak to było do tej pory dobrowolnego związku komunalnego. Na powiecie spoczywałoby m.in. uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego, organizacja i wykonywanie publicznego transportu zbiorowego, planowanie sieci, zarządzanie drogami powiatowymi oraz uchwalanie i realizacja programów ochrony środowiska. Powiat przejąłby również nieznaczną część zadań miast, realizowaną przez związki międzygminne. Otrzymałby także możliwość podpisywania porozumień z mniejszymi gminami, w zakresie utrzymywania dróg czy też organizacji komunikacji publicznej. Pozwoliłoby to na współpracę z samorządami, które z powodu obecnie obowiązujących przepisów nie znalazły się w Metropolii Silesia.
Co ciekawe wraz z utworzeniem powiatu likwidacji uległby Komunikacyjny Związek Komunalny KZK GOP i Górnośląski Związek Metropolitalny. A to już nie do przyjęcia dla części naszych samorządowców. Podobnie zresztą jak zbyt mała liczba miejsc w przyszłej radzie powiatu oraz „brak środków na realizację zadań”. Nie dziwi zatem, że forsowany przez Zarząd GZM pomysł, iż projekt ustawy o powiecie metropolitalnym wymaga zasadniczych zmian ostatecznie przepadł z kretesem.

Pojawiła się za to nowa idea zakładająca zmiany w statucie Związku Metropolitalnego, którą poparli już katowiccy radni. Zapowiada się interesująco m.in. dlatego, że GZM mógłby się zajmować większą liczbą spraw, niż miało to miejsce do tej pory, promować samego siebie oraz tworzyć własne spółki prawa handlowego. Czy za zmianami opowiedzą się wszystkie miasta, tworzące Związek i uda się przeforsować korzystne koncepcje, czy też GZM będzie nam się już na zawsze kojarzył z zaprzepaszczoną dotacją unijną na budowę spalarni śmieci? Czas pokaże.